Skip to content

Her tlodi

Awst 1, 2012

Yma, mae Rheolwr Polisi Cronfa Loteri Fawr Cymru, Rob Roffe, yn sôn am raddfa frawychus tlodi yng Nghymru a sut mae’r Gronfa Loteri Fawr yn mynd i’r afael ag anfantais.

Gwnewch Tlodi'n Hanes

mae 23 y cant o boblogaeth Cymru’n byw mewn tlodi

Pan ddechreuais ymchwilio i raddfa ac achosion tlodi yng Nghymru am y tro cyntaf, prin y gallwn i gredu’r ystadegau:

• mae 23 y cant o boblogaeth Cymru’n byw mewn tlodi
• mae 32 y cant o blant yng Nghymru’n byw mewn tlodi

Mae hyn yn cyfateb i 400,000 o oedolion oedran gwaith, 200,000 o blant a 100,000 o bensiynwyr. Mae gan Gymru boblogaeth o ychydig dros 3 miliwn, felly rydych yn dechrau gwerthfawrogi pa mor fawr yw’r broblem hon. Dyna pam mae tlodi’n un o nifer o feysydd rydym yn ystyried eu blaenoriaethu ar gyfer buddsoddiad yn y dyfodol. Mae’r ystadegau craidd ar eu pennau eu hunain yn eithaf damniol, ond unwaith y dechreuwch gloddi o dan y rhifau i ymchwilio i’r problemau, rydych yn dechrau gwerthfawrogi’r anfanteision niferus y mae pobl mewn tlodi yn eu hwynebu. Iechyd gwael; cyrhaeddiad addysgol isel; tai israddol eithrio digidol; diweithdra; mae pob un ohonynt yn mynd llaw yn llaw gyda bodolaeth islaw’r ciw bara.

Mae pobl anabl yn fwy tebygol o fod mewn tlodi na rhai eraill ac mae traean o’r rhai mewn tlodi naill ai’n anabl eu hunain neu â phartner sy’n anabl. Ac nid yw’n effeithio ar y rhai heb swyddi’n unig – daw hanner y plant mewn tlodi o deuluoedd sy’n gweithio, felly mae cael swydd yn rhan yn unig o’r ateb. Mae’n ddarlun gwirioneddol gymhleth.

Y ffaith fwyaf trychinebus o bell ffordd yw bod tlodi’n tueddu i redeg trwy’r cenedlaethau – os cewch eich geni mewn tlodi, rydych yn fwy tebygol o aros mewn tlodi.

Sut y gellir torri’r cylch hwn? Dyma un o’r cwestiynau niferus y mae academyddion a melinau trafod yn cynnal trafodaethau helaeth arnynt. Beth sy’n achosi tlodi? Pa effaith fydd y dirwasgiad yn ei gael ar dlodi? Pa effaith fydd y newidiadau i ddarpariaethau Lles yn ei chael ar dlodi? Pa mor effeithiol fydd Strategaeth Dlodi newydd Llywodraeth Cymru? A fydd pethau’n mynd yn waeth cyn mynd yn well?

Wrth gwrs, nid oes gan neb ateb pendant. Er ei bod yn ddiddorol, mae’r drafodaeth yn tynnu sylw i ffwrdd o’r angen dybryd am gefnogi’r rhai sy’n dioddef y profiad o fyw gyda thlodi ac anfantais gymdeithasol. Fi yw’r cyntaf i gyfaddef ei fod yn anodd gwybod ble i ddechrau wrth wynebu rhestr mor heriol.

Trwy ein rhaglenni ariannu presennol mae’r Gronfa Loteri Fawr yn ymdrin â rhywfaint o’r anfantais hon yn dawel fach ond yn llwyddiannus. Trwy Pawb a’i Le rydym yn cefnogi prosiectau sy’n annog unigolion i gydweithio dros gymunedau cryfach, cyfiawnder cymdeithasol a gwell amgylcheddau gwledig a threfol. P’un a yw’n ymwneud â phrosiectau sy’n gwella cyfleusterau cymunedol lleol, yn cefnogi cynhwysiad ariannol neu’n darparu eiriolaeth sy’n cefnogi unigolion i hygyrchu gwasanaethau a hawliadau, maent oll yn gwneud cyfraniad bach ond sylweddol at fynd i’r afael ag anfantais.

Gobeithiwn y bydd Lleisiau Lleol yn cryfhau gallu cymunedau i lunio a dylanwadu ar y gwasanaethau y maent yn eu derbyn, gan eu gwneud yn fwy ymatebol i anghenion y gymuned a chanolbwyntio ar y ‘materion cythreulig’ y mae cymunedau difreintiedig yn eu hwynebu.

Er na all y Gronfa Loteri Fawr obeithio i gael gwared ar dlodi, gallwn gefnogi gwelliannau i brofiadau bywyd y rhai sy’n ei ddioddef, yn ogystal â’u cefnogi i ddod o hyd i lwybrau allan o dlodi mewn ymdrech i dorri’r cylch.

Gweithio i fynd i’r afael â’r heriau hyn yw’r cymhelliant y mae arnaf ei angen i godi o’r gwely a dod i’r gwaith yn y bore.

Advertisements
No comments yet

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: