Skip to content

Beth sydd y tu ôl i Drais yn y Cartref?

Rhagfyr 13, 2012

Ymgynghorydd Polisi gyda’r Gronfa Loteri Fawr, Ceri Hughes, ar fynd i’r afael â thrais yn y cartref yng Nghymru:

Mewn hinsawdd economaidd anodd, rydym wedi dod i arfer â chlywed am bethau penodol sy’n mynd i fyny – megis prisiau, diweithdra a digartrefedd – a phethau eraill sy’n mynd i lawr – megis cyflogau a budd-daliadau. Mae trais yn y cartref wedi’i gynnwys yn aml yn y fantolen hon, gyda chyswllt sythweledol wedi’i nodi rhwng yr achosion o drais yn y cartref ac anawsterau economaidd.

Yn yr un modd, ar adeg y Nadolig rydym yn aml yn darllen storïau ynglŷn â’r potensial am gynnydd mewn trais yn y cartref. Ceir rhesymeg gyfarwydd i’r dadleuon hyn sy’n rhedeg ychydig fel a ganlyn: pan fydd pobl yn mynd yn dlawd/yn yfed/yn profi pwysau teuluol, maen nhw’n mynd yn grintachlyd.

Yn wir, un o’r prif heriau a wynebwn mewn perthynas â mynd i’r afael â thrais domestig yw nad ydym fel arfer yn gwybod pryd a ble mae’n digwydd. Mae’n batrwm ymddygiad nad yw wedi’i gyfyngu i amser penodol o’r flwyddyn neu i ran benodol o’r boblogaeth. Nid yw, er enghraifft, rhywbeth sy’n digwydd dim ond i bobl dlawd, neu i gyplau heterorywiol, neu i fenywod (er mai nhw yw’r mwyafrif helaeth o’r sawl sy’n dioddef). Dengys tystiolaeth ei fod yn cael ei ysgogi ar adegau penodol, ond yr anhawster wrth ddefnyddio ystadegau i geisio deall y broblem yw bod yna gymaint nad ydym yn gwybod amdano.

Mae’r amcangyfrifon sydd gennym yn frawychus. Yn y DU, amcangyfrifir bod 1 o bob 4 o fenywod wedi’u heffeithio gan drais domestig, ac mae’r Grŵp Gweithredu Trais yn erbyn Menywod yn awgrymu y bydd mwy na 50,700 o fenywod yng Nghymru’n dioddef mwy na 200,000 o achosion o drais yn y cartref dros y flwyddyn nesaf (gan gynnwys ffurfiau emosiynol, rhywiol, corfforol ac ariannol ar gamdriniaeth), ond dim ond tua 3,380 fydd yn arwain at erlyniadau llwyddiannus.

BIG_B_BLU_screenYr anhawster gyda’r cyfryw ffigurau yw eu bod yn pwyntio i fyd cuddiedig sydd y tu hwnt i brofiad llawer o’r bobl sy’n eu darllen nhw: maen nhw’n ffigurau brawychus a all ymddangos yn ddatgysylltiedig o realiti. Ac eto mae’n rhaid i lawer o bobl wynebu’r realiti hwn. Er bod rheswm dros ddefnyddio amcangyfrifon a digwyddiadau allweddol i gynyddu ymwybyddiaeth o’r mater hwn, mae’n rhaid i ni beidio â cholli golwg ar ba mor gyffredin y mae trais mewn bywydau llawer o bobl. Gan hynny, mae gwir angen am fynd i’r afael â’r broblem hon ar lefel systemau.

Trwy’r rhaglen Pawb a’i Le, mae’r Gronfa Loteri Fawr wedi bod yn cefnogi dioddefwyr trais yn y cartref, gan sicrhau bod cefnogaeth wedi’i theilwra yn cael ei darparu i blant a phobl ifanc, a chan weithio gyda chyflawnwyr i newid ymddygiad ac agweddau:

  1. Trwy weithio gyda theuluoedd risg isel a chymedrol, gellir cefnogi dioddefwyr i gynllunio ar gyfer eu diogelwch eu hunain a’u plant.
  2. Trwy gydweithio â chyflawnwyr trais yn y cartref, gall pobl ddysgu i ddadansoddi eu hymddygiad a sylweddoli pa effaith sydd ganddo ar eraill
  3. Gall plant sy’n byw gyda thrais domestig gael eu heffeithio mewn ffyrdd gwahanol, ond mae sylfaen dystiolaeth gynyddol sy’n dangos yr effaith negyddol sydd gan drais yn y cartref ar ddatblygiad plant. Trwy weithio gyda phlant a phobl ifanc, gellir eu cefnogi i ddeall eu profiadau a chynllunio at y dyfodol

Ond mae llawer i’w wneud o hyd. Mae angen i ni ddod o hyd i gydbwysedd rhwng darparu gwasanaethau cefnogi hanfodol ar gyfer pobl mewn argyfwng a hefyd mynd i wreiddiau trais domestig wrth fynd i’r afael â’r broblem.

Ar hyn o bryd mae’r Gronfa Loteri Fawr yn ystyried sut y gall cefnogi datblygiad gwasanaethau yn y maes hwn er mwyn i bobl hygyrchu cefnogaeth, pwy bynnag y maent a ble bynnag maent yn byw. Gyda cham-drin domestig yn ôl ar yr agenda nawr yw’r amser i fyfyrio ar arfer, adnabod y prosiectau mawr a sefydlwyd ar draws Cymru eisoes ac i sicrhau y gall mudiadau eraill ddysgu o’r llwyddiannau hyn.

Advertisements
No comments yet

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: