Skip to content

CLAS Cymru, Cae Tân a Thyfu Cymunedol

Tachwedd 27, 2014
Tom O’Kane yn gwthio berfa

Tom O’Kane

Mae Tom O’Kane yn gwybod ambell beth am ddefnyddio tir ar gyfer tyfu cymunedol. Yn arddwriaethwr bioddeinamig gyda gradd ôl-raddedig mewn ffermio organig, ei brosiect diweddaraf yw Cae Tân, prosiect amaeth a gefnogir gan y gymuned (CSA) ger Llanilltud Gŵyr, yn Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol Gŵyr.

Roedd y safle heb ffensys a heb ei ddefnyddio am 30 mlynedd, ond mae wedi mynd yn foth ffyniannus o weithgarwch cymunedol gan gynnwys defaid a rennir, cynllun rhannu ffrwythau a rhaglen fawr o blannu coed.

Ond gall hyd yn oed rhywun profiadol fel Tom ddechrau teimlo’n rhwystredig gan y gofynion sy’n wynebu nifer cynyddol o dyfwyr cymunedol yng Nghymru, yn enwedig o ran materion megis cynllunio a phrydlesi.

Dyna pam y trodd at gymorth gan Wasanaeth Ymgynghorol Tir Cymunedol Cymru (CLAS Cymru), a ariennir gan y Gronfa Loteri Fawr.

“Ddes i ar draws y tir gan y gofynnwyd i mi gynghori’r grŵp sy’n ei reoli ar yr hyn y gallent ei wneud gyda’r safle. Yna gwnaethant awgrymu fy mod yn dod ac yn sefydlu fy mhrosiect yno mewn cydweithrediad â nhw.

“Rydym yn ffodus iawn bod perchennog y tir a chydweithfa Gower Power wedi gweld mai ni oedd yr hyn yr oedd ei angen arnynt i gynorthwyo eu datblygiad eu hunain yn y cam hwn, felly cynigiwyd prydles hir dymor rad i ni. Bydd ein gweithgareddau – a hyrwyddo ein gweithgareddau – yn codi proffil gweithgareddau posib eraill fel y prosiectau ynni’r haul cymunedol ar y safle hwn a phrosiectau newydd posib sy’n ymwneud â thyfu ac ynni’r haul.

“Rydym wrthi’n diffinio ‘cytundeb tenantiaeth busnes fferm’ ar hyn o bryd. Rydym yn defnyddio un a roddwyd i ni gan CLAS Cymru ac yn ei addasu i weddu i’n hanghenion.”

Wŷn mewn caeMae cynlluniau tyfu bwyd yn rhan hanfodol o ddatblygiad CSA, felly mae cael cymeradwyaeth ar gyfer twnnel polythen wedi bod yn bwysig: “Gwnaethom siarad â CLAS Cymru, a drefnodd gyfarfod gyda’r cynllunwyr. Roedd hyn yn gyfle da i gadarnhau ein bod yn fusnes sefydledig gyda nodau clir i ehangu ym maes garddwriaeth. Yn gyffredinol mae’n anodd iawn cwrdd neu siarad â chynllunwyr, felly roedd CLAS yn gymorth mawr yn yr achos hwn.

“Ar sail profiadau blaenorol, nid oes gennyf unrhyw amynedd gyda’r system gynllunio. Fodd bynnag, yn yr achos hwn camodd CLAS i mewn i helpu ar bwynt pan fyddwn wedi codi twnnel fy hun a delio gyda’r problemau’n nes ymlaen.

“Mae dewis dilyn y drefn gynllunio wedi costio blwyddyn o gynhyrchu, ond mae hyn wedi bod yn fendith gan iddo roi blwyddyn arall i ni ddatrys pob math o broblem arall. Gan i ni fynd i lawr y llwybr swyddogol yn llwyddiannus erbyn hyn, rydym wedi agor y posibilrwydd i fyny o lwyddo i gael caniatâd ar gyfer datblygu pellach, megis buarth a maes parcio.”

Ers lansio y llynedd, mae ymgynghorwyr CLAS Cymru wedi bod yn gweithio ar draws Cymru, yn darparu cefnogaeth am ddim megis:

• Cymorth i adnabod ffynonellau tir
• Cyd-drafod y defnydd ohono ar sail dros dro neu hir dymor
• Cefnogaeth ar faterion sy’n gysylltiedig â thir
• Ymdrin â’r system gynllunio
• Codi proffil tyfwyr cymunedol gyda pherchnogion tir.

Mae ychydig dros flwyddyn wedi mynd heibio ers lansio CLAS Cymru ac yn ôl y cydlynydd, Lucie Taylor, mae wedi bod yn waith caled ond yn wobrwyol: “Rydym eisoes wedi cefnogi a chynghori 61 o grwpiau cymunedol ac mae bron 40 o berchnogion tir wedi cydweithio â ni. Mae mwy na 60 o ddogfennau arweiniad a chyngor a grëwyd yn arbennig ar ein gwefan sy’n ymdrin â phynciau hollbwysig, o wybodaeth am brydlesi i gyngor ar gynllunio. Hefyd, rydym wedi ymateb i nifer o ymgynghoriadau Llywodraeth Cymru ar faterion sy’n gysylltiedig â thir. Ond rydym yn gwybod hefyd bod angen i ni ddod o hyd i fwy o ffyrdd o gyrraedd grwpiau newydd y mae arnynt angen ein cefnogaeth ni.”

Gellir cysylltu ag ymgynghorwyr CLAS Cymru yn: wales@communitylandadvice.org.uk

Mae adnoddau ar-lein am ddim a mwy o wybodaeth ar gael yn: http://wl.communitylandadvice.org.uk/wl/croeso-i-clas-cymru

Advertisements
No comments yet

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: