Skip to content

Cynyddu ymwybyddiaeth o etifeddiaeth y clefyd Polio a Syndrom Ôl-Bolio

Rhagfyr 1, 2015

 

polio

Angela (brig y llun ar y chwith) a’i mam Coral (trydydd o’r chwith yn y rhes gefn) gydag aelodau Rhanbarth Cymru Cymrodoriaeth Polio Prydain

Mae Coral Williams a’i merch Angela o Gwmbrân yn ne Cymru’n cynyddu ymwybyddiaeth o etifeddiaeth clefyd heintus yng Nghymru. Yma maen nhw’n esbonio pam:

Meddai Coral: “Mae fy mywyd bob dydd ac weithiau hyd yn oed tynnu anadl yn frwydr oherwydd i mi fyw gydag effeithiau hwyr Polio a Syndrom Ôl-Bolio (PPS).

Ac chan fod fy merch Angela Locke mor benderfynol o wneud gwahaniaeth i fy mywyd a bywydau pobl eraill, mae hi’n defnyddio arian o’r Gronfa Loteri Fawr i gynyddu ymwybyddiaeth o’r syndrom yng Nghymru gan fod lefelau ymwybyddiaeth yma ymysg yr isaf yn y Deyrnas Unedig.

Dioddefais o bolio pan oeddwn yn dair blwydd oed, gan olygu y bu’n rhaid i mi wisgo calipr oherwydd y ffordd y gwanhaodd fy nghoes chwith. Ac yna degawdau wedyn dechreuais ddangos symptomau PPS, gan gynnwys anawsterau anadlu a chwympo’n ôl, sydd wedi gwaethygu’n gyson dros y blynyddoedd. Erbyn hyn mae angen i mi wisgo calipr eto i gerdded, ond yn bennaf rwy’n mynd o gwmpas yn defnyddio sgwter neu gadair olwyn.

Ond er gwaethaf poen a brwydrau cyson, rwyf wedi bod yn benderfynol o helpu codi. Ar ôl gwirfoddoli dros Ranbarth Cymru Cymrodoriaeth Polio Prydain, rwyf wedi rhoi’r awenau i Angela, a ddefnyddiodd £4,882 o raglen Arian i Bawb y Gronfa Loteri Fawr, i gynnal diwrnod gwybodaeth yn y Senedd yng Nghaerdydd.

O’r tua 120,000 yn y Deyrnas Unedig a ddioddefodd o bolio, amcangyfrifir bod 12,000 yng Nghymru – a llawer mwy nad oeddent erioed yn gwybod eu bod yn dioddef ohono. Mae ymchwil gan YouGov yn datgelu problem ymwybyddiaeth sylweddol. Prin bod PPS ac Effeithiau Hwyr Polio’n cael eu cydnabod gan bobl Cymru fel cyflyrau meddygol hyd yn oed.

Mae Polio’n haint firysol a oedd yn arfer bod yn gyffredin yn y Deyrnas Unedig, gyda’r rhan fwyaf o bobl yn ei orchfygu cyn hyd yn oed sylweddoli eu bod yn dioddef ohono. Byddai eraill yn dioddef o barlys, gwendid a chrebachiad y cyhyrau. Ceir Syndrom Ôl-Bolio pan fydd rhai o’r symptomau hyn yn dychwelyd neu’n gwaethygu blynyddoedd neu ddegawdau ar ôl yr haint gwreiddiol. Ymysg yr arwyddion eraill mae blinder eithafol, poen y cyhyrau a’r cymalau ac apnoea cwsg.

Dychwelodd fy symptomau i ym 1984 gyda phwl gwael o froncitis. Dechreuodd effeithio ar fy nghoes chwith eto gan olygu fy mod yn ei llusgo, ac aeth fy symudedd yn waeth trwy’r amser. Roedd yn gymaint o sioc pan ddychwelodd gan i mi gredu yr oeddwn wedi’i gael a’i oresgyn. Gall fy nigalonni ac mae’n faich ar adegau, ond mae’n rhaid i chi ddal ati a bwrw ‘mlaen.

Dros y blynyddoedd mae’r gymrodoriaeth wedi helpu codi ymwybyddiaeth a hefyd adnabod pobl sydd â PPS nad oeddent efallai wedi gwybod amdano er mwyn iddynt dderbyn gwybodaeth a chefnogaeth.”

Dywedodd Angela, 46 oed, sydd bellach yn gadeirydd rhanbarth Cymru, y cymerodd hi ran yn y grŵp ar ôl mynd â’i mam i Gemau Polio Prydain 15 mlynedd yn ôl. Unwaith y flwyddyn mae dioddefwyr o bob cwr o’r Deyrnas Unedig yn chwarae gemau fel dartiau, dominos a Scrabble.

Meddai Angela: “Roeddwn eisiau cymryd rhan gan i fy mam fy ysbrydoli fi hefyd. Rwyf eisiau i bobl fod yn ymwybodol, ond dod o hyd i bobl sy’n gwybod amdano a phobl a all siarad amdano yw’r peth anoddaf.

A hithau’n llawn bywyd yn sgil llwyddiant y digwyddiad a ariannwyd gan y Loteri Genedlaethol yn y Senedd, rwy’n benderfynol o barhau i ledaenu’r gair. Po fwyaf o bobl a all siarad amdano, mwyaf yw’r cymorth y gall pobl ei gael.”

 

 

 

Advertisements
No comments yet

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: