Skip to content

‘Fe Roddodd Gynnig ar Bopeth y Gallai i’m Torri’

Hydref 27, 2016

161005domestic-abuse_nicktreharne015Mae cam-drin domestig yn aml yn dibynnu ar ynysu’r dioddefwr. I ddioddefwyr sy’n byw mewn ardaloedd gwledig, mae’r ynysu hwn yn cael ei ddwysáu oherwydd eu bod, o bosibl, yn byw yn bell i ffwrdd o gludiant cyhoeddus, gwasanaethau cefnogi, teulu a ffrindiau.

Ar ôl degawdau wedi’i chaethiwo mewn perthynas greulon a threisgar,  llwyddodd Edna Jones, 49 oed o Sir Gaerfyrddin i fagu plwc a dewrder i adael ei gŵr a dod o hyd i’r cymorth yr oedd ei wir angen arni. “Roeddwn wedi dioddef camdriniaeth am 30 mlynedd sef yr holl amser yr oeddwn gyda’m gŵr i bob diben,” dywedodd Edna.

“Roedd yn amrywio o gam-drin corfforol difrifol i gam-drin geiriol a meddyliol. Roedd ef yn gwadu’r hawl i mi gael ffrindiau a byddai’n cymryd pethau oddi arnaf gan gynnwys allweddi, cardiau debyd a’m ffôn symudol. Byddai’n newid y cloeon ar y drysau ac ni fyddai’n gadael i mi fynd i unrhyw le. Fe roddodd gynnig ar bopeth y gallai i’m torri. Roedd y cam-drin corfforol yn waeth pan oeddwn yn ieuengach a phan oedd ein plant yn iau.

Daeth y rheolaeth, y cam-drin geiriol a’r cywilyddio cyson yn amlycach yn ddiweddarach. Ni fyddai’n caniatáu i mi fynd ar y rhyngrwyd, darllen cylchgronau na gwylio’r teledu. Mae’r bygythiadau ar fy mywyd a bywydau fy mhlant yn parhau hyd heddiw. Er gwaetha’r ffaith iddo dderbyn gorchymyn gwahardd, nid yw hyn wedi ei rwystro rhag ceisio fy rheoli a’m dylanwadu, ac mae ei ymdrechion i godi ofn arnaf yn parhau. Er nad wyf wedi dianc ohono yn llwyr, nid oes rhaid i mi fyw gydag ef bellach o leiaf.”

161005domestic-abuse_nicktreharne003

CDAS

I Edna, daeth y cysur ar ffurf Gwasanaeth Cam-drin Domestig Sir Gaerfyrddin (CDAS), elusen sy’n helpu pawb a effeithir gan gam-drin domestig a thrais rhywiol i ddod yn oroeswyr gan eu cynorthwyo ar hyd yr holl daith. Clywodd am yr elusen, sydd wedi derbyn nawdd gan y Gronfa Loteri Fawr, trwy’r awdurdod lleol a defnyddiodd lety lloches CDAS am sawl mis cyn derbyn y cynnig o dŷ mewn rhan wledig o Sir Gaerfyrddin.

 

Yn ôl Edna, mae dioddef cam-drin domestig mewn cymuned wledig yn cyflwyno ei sialensiau ei hunan ac mae’n parhau i fyw mewn ofn cyson y gall ei chynbartner ddod i wybod lle y mae hi’n byw. “Pan gefais fy ailgartrefu gyntaf mewn ardal wledig, roeddwn yn bryderus, yn naturiol, am ddiogelwch, gan fod fy ngŵr dal yn gwneud bygythiadau tuag ataf,” dywedodd “Mae yna broblemau cludiant hefyd a dechreuais deimlo ychydig yn ynysig. Nid yw gwasanaethau bws yn cael eu rhedeg fin nos nac ar ddydd Sul lle’r ydw i’n byw felly ni allwch fynd i’r sinema nac i’r theatr.

“Nid oes unrhyw siopau yn lleol felly mae’n rhaid cynllunio popeth o fewn oriau golau dydd. Pan ydych wedi dioddef cam-drin domestig, nid ydych yn gwybod pwy i ymddiried ynddynt ac rydych yn cael trafferth gwneud ffrindiau. Wedi gadael perthynas, nid oes gennych arian, yn amlwg, ac ni allwch fforddio tacsi. Pan adawais y lloches, ni allwn fforddio llwy de hyd yn oed ac nid oedd gennyf unrhyw deulu yn yr ardal.

Mae’n rhaid i chi deithio’n bell hefyd i weld meddyg neu ddeintydd. Mae pethau syml yn ei gwneud hi’n anodd megis y ffaith na allaf fforddio llinell ffôn yn y tŷ ac mae’n rhaid i mi ddefnyddio fy ffôn symudol sydd â signal gwael yn yr ardal hon.”

Mae Edna yn gweld y cymorth yn CDAS yn amhrisiadwy ac yn gweld bod byw mewn ardal mor wledig yn dderbyniol oherwydd y gefnogaeth barhaus. “Mae CDAS wedi bod yn achubiaeth i mi os ydw i’n bod yn onest,” meddai Edna. “Mae hi wedi bod yn fendith gallu galw heibio ambell ddiwrnod yr wythnos a dod i gysylltiad gyda phobl. Maent yn rhoi cyngor ymarferol a chefnogaeth emosiynol pan fo ei angen arnoch.

“Mewn ardal wledig megis Sir Gaerfyrddin, mae’r gwasanaeth hwn hyd yn oed mwy cyffredin. Ni fyddai gennyf do dros fy mhen heblaw am y prosiect hwn. Maent yn fy helpu i ailadeiladu fy mywyd ac ni fyddwn, mewn difrif calon, yn gwybod a fyddwn dal yn fyw heb y gwasanaeth. Mae yna sesiynau grŵp, gweithgareddau a gwibdeithiau i wneud i’ch bywyd deimlo mor normal ag y gall unwaith eto. Weithiau, rydym yn eistedd a chael coffi a gwneud celf a chrefft. Mae’n braf cael egwyl o wneud ychydig iawn a dianc o’r unigrwydd hwnnw a deimlwch mewn ardal wledig, gan gwrdd â gwragedd eraill. Yn ei hanfod, mae’r gwasanaeth yn rhoi’r blociau adeiladu i chi barhau wedi i gam-drin domestig ddominyddu eich bywyd.”

Ann Marie yw un o’r Gweithwyr Cefnogi ac mae wedi bod gyda CDAS am bron i 20 mlynedd. “Rwyf wedi gweld bod llawer o bobl hŷn yn dod atom sydd am adael perthynas wedi 30 neu 40 mlynedd,” dywedodd Ann. “Mae manteision ac anfanteision i fyw mewn ardal wledig. Gallwch deimlo’n ddiogel oherwydd ei fod yn dawel ac yn anghysbell ond yn yr un modd, gallwch deimlo wedi’ch ynysu ac yn ddiamddiffyn.

“Llynedd, daeth oddeutu 260 o bobl i gysylltiad â ni trwy ein gwasanaeth galw heibio ac roedd ein dioddefwr hynaf yn 80 mlwydd oed. Mewn gwirionedd, rydym yn cael trafferth diwallu’r galw o ran nifer y bobl sy’n dod trwy’r drws. Unwaith y maent wedi dod i gysylltiad â ni yn y lle cyntaf, mae’n dod yn rhwyddach wedi hynny ac mae’r prosiect hwn yn rhoi llais a rhyddid i bobl. Rydym eisiau i bobl gamu ymlaen a gwybod ein bod yma iddynt.”

Mae’r blog hwn yn helpu hyrwyddo Rhaglen Wledig y Gronfa Loteri Fawr. Gall grwpiau cymunedol ymgeisio i rannu £13.5 miliwn i wneud i bethau gwych ddigwydd yng Nghymru Wledig.

*nid ei henw go iawn

Advertisements
No comments yet

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: