Mentrau Iaith yn mynd o nerth i nerth wrth hybu’r Gymraeg

Mae Mentrau Iaith Cymru yn creu cyfleoedd i bawb ddefnyddio’r Gymraeg yn eu bywydau pob dydd ac yn eu cymunedau lleol. Cafodd y Fenter Iaith gyntaf ei sefydlu yng Nghwm Gwendraeth yn 1991, ac erbyn hyn mae 22 Menter Iaith yng Nghymru sy’n gwasanaethu pob rhan o’r wlad. 

Derbyniodd pedair o’r Mentrau Iaith hyn grant gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol dros y misoedd diwethaf tuag at brojectau amrywiol – Menter Caerdydd, Menter Iaith Bro Morgannwg, Menter Iaith Rhondda Cynon Taf a Menter Cwm Gwendraeth Elli. Mae’r arian yn cyfrannu at fwrlwm o weithgareddau i hybu’r Gymraeg ledled de Cymru – o gyngherddau cymunedol i ddosbarthiadau ffitrwydd, ac o weithdai ar-lein i ddwy ŵyl Gymraeg boblogaidd i’r gymuned gyfan.

Siaradon ni gyda’r Mentrau i glywed mwy am y projectau hyn fydd yn hybu’r Gymraeg ar lawr gwlad.

Toreth o weithgareddau i bobl o bob oed

Mae Menter Caerdydd a Menter Iaith Bro Morgannwg wedi bod yn brysur yn trefnu sesiynau amrywiol ar gyfer oedolion yn y brifddinas a’r cyffiniau – yn ddosbarthiadau ffitrwydd, cyrsiau hanes, cyngherddau a theithiau cerdded, i enwi dim ond rhai. Bydd y sesiynau’n cael eu cynnal dros gyfnod o dair blynedd, mewn cydweithrediad â mudiadau ac elusennau fel Re-engage Cymru, Coed Lleol, Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru a Dysgu Cymraeg Caerdydd.

Rhan o’r project hwn yw cyngherddau ‘Mewn Tiwn’ yn Rhiwbeina, sy’n cael eu cynnal ar y cyd â Live Music Now, gydag artistiaid fel Jessica Robinson a Rhiannon Pritchard yn cymryd rhan. Mae’r cyngherddau yn rhad ac am ddim ac wedi’u hanelu at bobl wedi ymddeol, rhai ohonyn nhw’n byw gyda dementia fel tad Nia:

“Mae’r sesiynau yma wedi bod yn fendith i Mam a Dad. Does dim llawer o bethau mae Dad yn gallu eu mwynhau erbyn hyn ond roedd wir yn edrych ymlaen at y cyngherddau foreau Llun ac roedd hwyliau da iawn arno ar ôl bod! Mi oeddan nhw’n grêt i Mam gael cyfle i gael sgwrs hefyd.”

Jessica Robinson a Rhiannon Pritchard mewn cyngerdd yn Rhiwbeina, gyda Rachel Matthews, Swyddog Datblygu Menter Caerdydd a Menter Iaith Bro Morgannwg

Dywedodd Prif Weithredwr Menter Caerdydd a Menter Iaith Bro Morgannwg, Heulyn Rees, wrthyn ni bod y grant gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol wedi caniatáu iddyn nhw ddarparu cyfleoedd i oedolion gymdeithasu, dysgu a datblygu sgiliau newydd drwy gyfrwng y Gymraeg.

“Y gobaith yw creu ysbryd cymunedol a dod â phobl at ei gilydd beth bynnag eu hoed,” meddai. “Rydyn ni’n hynod ddiolchgar am y grant sy’n creu fframwaith cadarn i ni barhau i ddatblygu a chreu cyfleoedd newydd dros y blynyddoedd nesaf.”

Hwb i wyliau cymunedol Cymraeg

Mae Menter Caerdydd hefyd yn brysur yn paratoi at ŵyl boblogaidd Tafwyl ar hyn o bryd, a fydd yn cael ei chynnal eleni yng Nghastell Caerdydd ar benwythnos 18-19 Mehefin. Buon nhw’n llwyddiannus wrth ymgeisio am grant tuag at drefnu Ardal Lles yn yr ŵyl. Bydd yr ardal hon yn darparu man tawel a gweithgareddau i blant a phobl sydd eisiau ennyd iddyn nhw’u hunain yng nghanol y bwrlwm.

Mae Menter Iaith Bro Morgannwg yn datblygu’r elfennau cymunedol a’r gweithgareddau i blant yng Ngŵyl Fach y Fro gyda’u grant nhw. Gŵyl Gymraeg ar gyfer y gymuned gyfan yw hon a fydd yn cael ei chynnal yn Ynys y Barri ar 21 Mai. Bydd bandiau poblogaidd fel Huw Chiswell, Bwncath a Lili Beau yn perfformio yn yr ŵyl eleni.

Datblygu gweithdai Cymraeg i drigolion Rhondda Cynon Taf

Yn y cyfamser, mae Menter Iaith Rhondda Cynon Taf yn datblygu eu project ‘Medrau’, sef gweithdai iaith Gymraeg addas ar gyfer pob oedran. Mae’r gweithdai yn rhoi cyfle i aelodau’r gymuned rannu eu sgiliau a dysgu sgiliau newydd yn ddigidol a wyneb yn wyneb.   

Mae Marged Elin Thomas, Swyddog Datblygu yn Menter Iaith Rhondda Cynon Taf, yn edrych ymlaen at ddatblygu’r project ymhellach gyda’u grant: “Dechreuwyd y project yma’n ddigidol fel ymateb i’r pandemig. Bydd yr arian yn ein galluogi i ddod â phobl at ei gilydd unwaith eto, i ddysgu oddi wrth ei gilydd wyneb yn wyneb.”

Project Medrau ar waith yn Rhondda Cynon Taf

Cefnogaeth a chymorth i bobl Cwm Gwendraeth

Sefydlu gwasanaeth llinell gymorth o wirfoddolwyr fydd Menter Cwm Gwendraeth Elli gyda’u grant nhw. Bydd y gwasanaeth yn cefnogi aelodau’r gymuned hon yn Sir Gaerfyrddin sy’n dioddef o unigrwydd ac arwahanrwydd o ganlyniad i bandemig Covid-19. Bydd y Fenter hefyd yn cadw banc o wybodaeth am wasanaethau cefnogi yn yr ardal fydd yn hawdd i drigolion lleol gael mynediad ato.

Sesiynau ariannu i gefnogi’r Mentrau Iaith a’r Gymraeg

Cafodd sesiynau ariannu eu trefnu gan y Gronfa ar gyfer Mentrau Iaith Cymru dros yr haf llynedd. Ymunodd dros 30 gyda ni i ddysgu mwy am ein grantiau a sut gallwn ni helpu cymunedau i ffynnu, ac roedd yr adborth yn gadarnhaol iawn:  

Menter Iaith Fflint a Wrecsam: “Roedd y sesiwn yn fuddiol ac mi wnawn ni wneud defnydd o’r hyn wnaethon ni ddysgu.”

Menter Bro Dinefwr: “Roedd y cyngor a ddaeth o’r sesiwn yn fudd mawr i ni wrth gyflwyno cais.”

Menter Sir Ddinbych: “Roedd y sesiynau yn wych a byddan nhw’n gymorth wrth ddatblygu ceisiadau.”

Meddai Awel Jones, Swyddog y Gymraeg yng Nghronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol: “Rydyn ni’n gwybod pa mor werthfawr yw gwaith y Mentrau Iaith ledled Cymru yn hyrwyddo’r iaith Gymraeg yn ein cymunedau ac yn falch iawn o allu’u cefnogi gyda’r bwrlwm o weithgareddau sydd ar y gweill.

“Mae’r Mentrau hefyd yn cefnogi iechyd a lles trwy ddod â phobl at ei gilydd yn gymdeithasol gydol y flwyddyn, sy’n hollbwysig yn dilyn y ddwy flynedd ddiwethaf. Os oes gennych chi ddiddordeb mewn trefnu sesiynau ariannu ar gyfer eich sefydliad neu elusen chi, cysylltwch â ni ar cyfathrebu.cymru@cronfagymunedolylg.org.uk.”

Mae chwaraewyr y Loteri Genedlaethol yn codi £30 miliwn bob wythnos ar gyfer achosion da ledled y DU. Dysgwch fwy am arian y Loteri Genedlaethol yng Nghymru.  

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s